افسردگی سالمندان! علل و راه حل آنها

سالمندان به عنوان ریشه های خانواده، باعث استحکام روابط میان دیگر اعضای خانواده و فرزندان هستند. این قشر از جامعه با توجه به سن و شرایطشان نیازهای مادی و عاطفی خاصی دارند که باید از طرف دیگر اعضای خانواده مورد توجه قرار بگیرد. درمتن زیر نیازها و روحیات سالمندان، مورد بررسی قرارگرفته است

علل بروز افسردگی در سالمندان

مهمترین علل بروز افسردگی در سالمندان چیست؟

در افرادی که بازنشسته و یا از کار افتاده می شوند، شامل پایین آمدن درآمد، استرس و فشارهای ناشی از هزینه های درمانی و خانواده است. همچنین مصرف برخی از داروها که در افراد باعث ایجاد افسردگی میشود مانند داروهای فشارخون که سالمندان به طور معمول استفاده میکنند، از دیگر عوامل است. اما مهمترین عاملی که باعث افسردگی در سالمندان می شود، از ترس سربار بودن برای خانواده، احساس غیر مفید بودن و نیز ترس از وابستگی به دیگر اعضای خانواده است.

البته تنها بودن و بی توجهی به سالمندان نیز می تواند از عوامل ایجاد افسردگی سالمندی باشد.

خانم های سالمند افسرده 

از نظر آماری، تعداد خانم های سالمند افسرده بیشتر است یا آقایان؟

البته قبل از رسیدن به سن یائسگی، در خانم ها به طور معمول آمار افسردگی بیش از آقایان است اما در پی بازنشسته شدن و یا از کار افتاده شدن آقایان در سنین بالاتر و با توجه به فشارهای ناشی از موارد گوناگون که اغلب روی آقایان بیشتر است مانند هزینه های زندگی، مسائل درمانی و تامین اجاره بهای مسکن و اقساط … بروز افسردگی در آقایان بیشتر می شود و در سنین سالمندی تقریبا آمار افسردگی سالمندی در خانم ها و آقایان برابر می شود. متاسفانه آمار بالای افسردگی در خانه های سالمندی بیش از ۷۰ درصد است.

در حالی که افسردگی در میان سالمندانی که در منزل خودشان یا با اعضای دیگر خانواده زندگی می کنند، حدود ۳۰ درصد گزارش شده است

علائم بروز افسردگی در سالمندان

علائم بروز افسردگی در سالمندان چیست و در صورت بروز این علائم، اطرافیان چه کارهایی باید انجام دهند؟

کم حرف زدن، انزوا طلبی، بی حوصلگی از مهمترین نشانه های ایجاد افسردگی است. اطرافیان سالمند در صورت بروز این حالات در سالمند، باید به سرعت بیمار را نزد پزشک ببرند تا این بیماری پنهان، حالت مزمن پیدا نکند و در صورت پیشرفته بودن حالات افسردگی، ممکن است سالمند را برای مدتی بستری نمایند.

رهایی از بیکاری

خانواده و اطرافیان سالمند چگونه می توانند از ایجاد این حالات در فرد سالمند جلوگیری کنند ؟

باید سعی شود که برای ساعات آنان برنامه ریزی شود. سعی کنید سالمندان را تنها نگذارید چون تنهایی یکی از عوامل بروز افسردگی، به خصوص در افراد مستعد است. خود سالمند نیز باید برای رهایی از بیکاری برنامه ریزی کند. در این خصوص ورزش کردن در حد توان و داشتن برنامه مرتب فیزیکی مانند پیاده روی و یا کوه پیمایی در روحیه فرد سالمند بسیار موثر خواهد بود. انجام مطالعه نیز برای پر کردن اوقات بیکاری بسیار موثر است. به غیر از اینها سالمندان می توانند گروه هایی را تشکیل دهند که در ساعات بیکاری با هم باشند.

افسردگی در سالمندان

آیا رفتار اطرافیان سالمند نیز در بروز افسردگی در آنها موثر است؟

نوع رفتار دیگر اعضای خانواده در حالات و روحیات سالمندان بسیار موثر است. به هیچ وجه نباید جلوی استقلال سالمند را گرفت. اگر او توانایی انجام کاری را دارد، باید اجازه دهید که آن را انجام دهد و در صورت تمایل خود سالمند، اگر دوست داشت برای دیگر اعضای خانواده نیز کاری انجام دهد. هیچ وقت جلوی صحبت کردن آنها را حتی درباره مساله ای تکراری نگیرید. درباره ی حالات و شرایط سالمندی با سالمند خود گفتگو کنید و او را به صورت منطقی در بروز حالات گوناگون مانند کم خوابی و یا محدودیت فعالیت ها، قانع نمایید.

سپردن مسئولیت به سالمند

آیا می توان مسئولیتی را در خانواده به سالمند واگذار کرد؟

همانطور که گفتم نباید سالمندان را محدود کنید. اگر خودشان تمایل به انجام کاری دارند، شما باید اجازه اجرای آن را به ایشان بدهید شما می توانید در انجام کارهای گوناگون با تمایل خود سالمند به او کمک نمایید ولی در کارهای او دخالت نکنید. اگر وضعیت مالی خوبی ندارند و شما مجبورید هرهفته برای والدین سالمند خود خرید کنید هرگز نباید خیلی جلب توجه کنید یا منت بگذارید و متوقع باشید، بهتر است در انجام هر کاری لحظه ای خود را جای آنها قرار دهید.

تفاوت بین سالمند و اطرافیانش

به طور معمول سالمندان و اطرافیان او درباره ی مسائل گوناگون با هم تفاوت دارند. چگونه می توان این اختلافات را حل کرد؟

مهمترین مساله در جلوگیری از اختلافات، وارد نشدن به حریم خصوصی یکدیگر است. سالمندان بهتر است به نظرات و خواسته های فرزندان خود نیز توجه کنند و در امور مربوط به آنها نرمش بیشتری نشان دهند. مثلا اگر جوانی کاری را که مورد تایید

فرد سالمند نبود، انجام داد چه موفق شد و چه نشد… فرد سالمند آن موضوع را به فراموشی بسپارد و به دلیل اجرا نشدن عقیده اش، دیگر لجبازی نکند.

مساله دیگر، صحبت کردن و مذاکره ی افراد خانواده با هم در محیطی دوستانه به دور از بی احترامی و تنش است.

تجربه و آمار نشان می دهد که سالمندان درباره ی مذاکره با دیگر افراد، نرمش بیشتری از خود نشان می دهند و این جوانان هستند که دچار هیجان می شوند و گاهی تندی می کنند.

نوع پوشش، نوع موسیقی، رفت و آمد، ساعت استراحت و تفریح جوانان و سالمندان با هم متفاوت است. جوانان در تمام دنیا شبیه به هم هستند: پرانرژی، کم تجربه و رویا پرداز … و البته تمامی سالمندان نیز در پرگویی، تکرار خاطرات تکراری و یا تحمل نکردن فضاهای پر سر و صدا و شلوغ … با هم یکسانند.

اما این تفاوتها دلیل بر بهتر بودن یکی نسبت به دیگری نیست و اقتضای سن و شرایط افراد است.

جمعیت سالمند ایرانی

حدود ۵ درصد از جامعه ی ایران، افراد بالای ۶۵ سال هستند که در سالهای آتی با توجه به جوان بودن جامعه ی ما، این آمار بیشتر نیز خواهد شد.

در پایان یادآور می شویم سالمندان با توجه به هزینه های بالای درمانی و همچنین رفت و آمدهای فرزندان و دیگر اعضای خانوداه، هزینه های سنگینی را متقبل می شوند که به نوبه ی خود مشکلات زیادی را در زندگی آنان ایجاد می کند از همین رو درک شرایط آنان الزامی ست.

چگونه تری گلیسیرید خون را کاهش دهیم؟

میزان بهینه تری گلیسیرید برای عملکرد مناسب سلولها ضروری می باشد، ولی زیادی آن برای سلامتی مضر است.

تری گلیسیریدها نوعی از چربی ها یا لیپیدها هستند که در خون وجود دارند. بدن ما کالری یا انرژی هایی که مورد نیازش نیست را برای استفاده صحیح به تری گلیسیریدها تبدیل می کند. این چربیها در سلولهای چربی ذخیره می شوند و در مواقع لازم در خون به گردش در می آیند تا انرژی مورد نیاز عضلات را برای فعالیت و انجام کار فراهم سازند. تری گلیسیریدها انواع مختلفی دارند شامل کلسترول، که بدن ما برای ساخت هورمون و ساختار سلولی به آن نیاز دارد.

میزان بهینه تری گلیسیرید برای عملکرد مناسب سلولها ضروری می باشد، ولی زیادی آن برای سلامتی مضر است.

افزایش تری گلیسیریدها می تواند به علت چاقی، سبک زندگی بدون تحرک، دیابت کنترل نشده، کم کاری تیروئید، بیماریهای کلیوی، رژیم غذایی پرکالری، سیگار کشیدن، نوشیدن زیاد مشروبات الکلی و فاکتورهای ژنتیکی ایجاد شود. برخی داروهای خاص نظیر استروئیدها و قرص های جلوگیری از بارداری هم می توانند باعث افزایش تری گلیسیریدها شوند.

مقدار بالای تری گلیسیرید نشاندهنده سندرم متابولیک نیز می باشد که ترکیبی از چندین وضعیت یا مشکل شامل فشار خون بالا، قند خون بالا، تجمع چربی زیاد اطراف کمر و شکم، کم بودن مقدار لیپو پروتئین با دانسیته بالا یا HDL یا کلسترول خوب و تری گلیسیرید بالا می باشد.

بالا بودن تری گلیسیرید خون معمولا نشانه ای ندارد. با این وجود، می تواند احتمال بیماریهای قلبی، فشار خون بالا، سکته و مشکلات مربوط به کلسترول خون را افزایش دهد.

یک آزمایش خون ساده می تواند تعیین کند که آیا تری گلیسیرید خون در محدوده طبیعی و سالم قرار دارد یا نه.

میزان طبیعی و نرمال تری گلیسیرید- کمتر از 150 میلی گرم در هر دسی لیتر

میزان بالای تری گلیسیرید ، لب مرز- 150 تا 199 میلی گرم در هر دسی لیتر

میزان بالای تری گلیسیرید- 200 تا 499 میلی گرم در هر دسی لیتر

میزان خیلی بالای تری گلیسیرید- 500 میلی گرم در هر دسی لیتر و بیشتر

اگر میزان تری گلیسیرید خون شما بالاست، می توانید این میزان افزایش یافته را با تغییراتی در سبک زندگی، رژیم غذایی مناسب و تعدادی درمانهای خانگی ساده کاهش داده و به محدوده طبیعی و سالم برگردانید. همزمان با مواردی که بیان شد، شما بایستی مصرف داروهایی را که توسط پزشک برای این مشکل تجویز شده است را ادامه دهید.

در اینجا به 10 مورد از درمان های خانگی برای کاهش میزان تری گلیسیرید ها اشاره می شود:

1.سیر

سیر یکی از بهترین درمانها برای کاهش میزان تری گلیسیریدها می باشد. مقاله ای که در سال 2006 در مجله تغذیه منتشر شده است بیان کرده که گنجاندن سیر در رژیم غذایی به پایین آمدن میزان تری گلیسیریدها، قند خون و میزان کلسترول کمک می کند. سیر خام دارای تاثیر بیشتری نسبت به سیر پخته در کنترل کردن این سه پارامتر می باشد، زیرا سیر خام فعالیت پایین آوردندگی چربی دارد.

روزانه 2 تا 3 حبه سیر خام را با معده خالی به مدت 2 تا 3 ماه مصرف کنید. همچنین می توانید سیر تازه را در تهیه سس سالادتان به عنوان چاشنی بگنجانید.

یا اینکه، بعد از مشورت با پزشک از مکمل های سیر استفاده کنید.

2.سرکه سیب

سرکه سیب هم به کاهش تری گلیسیریدها و به همان اندازه به کاهش کلسترول کمک می کند. مطالعه ای که در سال 2008 در مجله علوم زیستی پاکستان منتشر شده است نشان می دهد که سرکه سیب به بهبود پروفایل لیپیدی سرم( یعنی میزان چربیهای خون) در محدوده نرمال از طریق کاهش تری گلیسیریدها و کلسترول بد یا LDL و بالا رفتن کلسترول خوب یا HDL در موشهای آزمایشی دیابتی کمک می کند.سرکه سیب همچنین در درمان کبد چرب نیز موثر می باشد.

یک قاشق چایخوری سرکه سیب خالص و فیلتر نشده را در یک لیوان آب بریزید.

کمی عسل به آن اضافه کنید.

این محلول را 2 بار در روز به مدت حداقل چند ماه مصرف کنید.

همچنین می توانید سرکه سیب را با پرتقال تازه، سیب، انگور یا دیگر آبمیوه ها مخلوط کرده و مصرف کنید.

3.تخم گشنیز

تخم گشنیز درمان سنتی معروفی برای تری گلیسیرید بالا ی خون به شمار می رود. بر طبق تحقیقی که در سال 2008 در مجله زیست شناسی محیط زیست انتشار یافت، کاهش معنی داری در میزان تری گلیسیرید و کلسترول در حیواناتی که از تخم گشنیز تغذیه کرده بودند، وجود داشت. این امر به علت عملکرد و تاثیر پایین آورندگی چربی تخم گشنیز بر روی سوخت و ساز چربیها می باشد.

یک تا دو قاشق چایخوری پودر تخم گشنیز را داخل یک فنجان آب بریزید.

آب را جوشانده و صاف کنید و اجازه دهید تا خنک شود.

این محلول را یک یا دوبار در روز و به مدت چند ماه بیاشامید.

4. فلفل قرمز

فلفل قرمز به عنوان ادویه طعم دهنده غذاها شناخته شده می باشد، و همچنین بطور طبیعی به پایین آمدن تری گلیسیریده

ا کمک می کند. فلفل قرمز حاوی نوعی ترکیب آلکالوئیدی به نام کاپسی سین می باشد که باعث کاهش تری گلیسیریدها و LDL کلسترول در افراد چاق می شود. همچنین باعث کاهش وزن نیز می شود.

نصف تا یک قاشق چایخوری فلفل قرمز را داخل یک فنجان آب داغ بریزید. این محلول را 2 بار در روز به مدت چند هفته بیاشامید.

روش دیگر استفاده از مکمل های فلفل قرمز است. با پزشک خود برای انتخاب دوز مصرفی مناسب و اینکه با وضعیت شما مطابق باشد، حتما مشورت کنید.

5.دارچین

دارچین می تواند به کاهش تری گلیسیرید ها کمک کند. بر طبق تحقیقی که در سال 2003 در مجله درمان دیابت منتشر شد، دارچین میزان قند و چربی را در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 بهبود می دهد. مصرف 1 تا 6 گرم دارچین در هر روز به پایین آمدن تری گلیسیریدها و به همان اندازه LDL کلسترول در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 کمک می کند.تاثیر دارچین بر دیابت نوع 2

حدود یک چهارم قاشق چایخوری دارچین را به جودوسر اضافه کرده و در هنگام صبح مصرف کنید. همچنین می توانید مقداری پودر دارچین را روی اسموتی ها، سوپها و سالادهای خود پاشیده و میل کنید.

دارچین همچنین بصورت کپسول و مکمل در اکثر داروخانه ها یافت می شود. بعد از مشورت با پزشک می توانید از این مکمل ها استفاده کنید.

6.برنج تخمیر شده با کپک قرمز

در داروسازی چینی، برنج تخمیر شده با کپک قرمز درمانی معروف برای کاهش تری گلیسیریدها به حساب می آید. این برنج حاوی گروهی از استاتین های ( نوعی داروی کاهنده کلسترول و چربی خون) طبیعی است و اثر تنظیم کنندگی شناخته شده بر روی غلظت چربیها و پروتئین واکنشی سی ( CRP) دارد. این امر باعث کمک به پایین آمدن میزان تری گلیسیریدها و به همان اندازه مقدار کلسترول می شود.

می توانید این برنج را طبق راهنمای روی بسته یا بر اساس راهنمایی پزشک مصرف کنید.

نکته مهم: در دوران بارداری، شیردهی یا اگر مبتلا به بیماریهای کبدی یا کلیوی هستید، از مصرف برنج تخمیر شده با کپک قرمز پرهیز کنید. زمانی که از محصولات برنج تخمیر شده استفاده می کنید هوشیار باشید زیرا برخی از آنها ممکن است حاوی لوواستاتین و دیگر مواد شیمیایی باشند که می تواند باعث عوارض جانبی گردد.

7.قارچ ری شی

قارچ ری شی به علت دارا بودن مقادیر بالای مواد مفید برای قلب نظیر استرول ها، گانودریک اسیدها، کومارین، مانیتول و پلی ساکاریدها برای سیستم قلبی عروقی بدن سودمند می باشد. گانودریک اسید موجود در قارچ ری شی به پایین آمدن میزان تری گلیسیرید کمک می کند، کلسترول اضافی را از خون بر می دارد، فشار خون را پایین می آورد، چسبندگی پلاکتها را کاهش می دهد و حتی به اصلاح نامنظمی( آریتمی) ضربان قلب کمک می کند.

برای کاهش تری گلیسیریدها، می توانید عصاره قارچ ری شی را مصرف کنید. دوز مصرفی مناسب بستگی به فاکتورهایی نظیر سن و وضعیت سلامت جسمی شما دارد ، بنابراین حتما ابتدا با پزشک خود مشورت کنید.

8.افزایش مصرف فیبر

فیبر ، اینکه غذایی که شما می خورید چطور در بدن جذب و گردش یابد را تنظیم میکند و مواد غذایی با فیبر بالا می توانند بطور معنی داری تری گلیسیرید و LDL کلسترول خون را کاهش دهند.

هر دو فیبر محلول و فیبر نامحلول به کاهش تری گلیسیریدها کمک می کنند. فیبر محلول همانند یک ژل به تری گلیسیرید اضافی متصل می شود، در این صورت به راحتی می تواند از بدن دفع گردد. همچنین جذب چربیها و قند را کاهش داده و کند می کند. فیبر نامحلول به کنترل گرسنگی ناگهانی و شدید کمک کرده و جذب مواد مغذی از غذای مصرف شده را افزایش می دهد که این امر به کاهش وزن کمک می کند.

مواد غذایی غنی از فیبر محلول نظیر جودوسر، موز، نخودها و توت فرنگی را مصرف کنید.

مواد غذایی غنی از فیبر نامحلول مثل غلات سبوس دار، محصولات تهیه شده از گندم سبوس دار، لوبیاها، سبزیجات سبز رنگ و دیگر انواع سبزیجات را در برنامه غذایی خود بگنجانید.

اگر در حال حاضر می خواهید مصرف مواد غذایی غنی از فیبر را آغاز کنید، مصرف این مواد غذایی را بتدریج افزایش دهید تا از ایجاد نفخ و گاز جلوگیری کنید. همزمان با این کار، مصرف آب را افزایش دهید تا به عملکرد فیبر کمک کرده و جلوی ایجاد یبوست را بگیرید.

9.اسیدهای چرب امگا3

مطالعات نشان می دهند که اسیدهای چرب امگا 3 به کاهش تری گلیسیریدها از طریق کاهش تولید LDL یا کلسترول بد توسط کبد، سرعت بخشیدن به حذف و پاکسازی کیلومیکرون و VLDL از خون و تبدیل اسیدهای چرب به انرژی ( اکسیداسیون اسیدهای چرب) کمک می کنند.

منابع غذایی چربیهای امگا 3 شامل ماهی سالمون، ماهی خال مخالی، ماهی کاد، گردو، بقولات، سبزیجات پر برگ سبز رنگ، روغن بذر کتان و روغن دانه سویا هستند.

شما می توانید از مکمل های امگا 3 نیز استفاده کنید. برای مصرف دوز صحیح و طول مدت استفاده از مکمل حتما با پزشک خود مشورت کنید.

10.ورزش منظم

فعالیت فیزیکی بسته به میزان تری گلیسیرید خون و ریسک فاکتورهای فردی در شما ، می تواند نقش کلیدی را در کاهش میزان تری گلیسیرید بازی کند. فعال بودن به کاهش وزن که به کاهش تری گلیسیریدهای خون منجر می شود، کمک خواهد کرد. به علاوه، ورزش باعث پایین آمدن کلسترول و فشار خون می گردد.ورزش برای کاهش وزن

مطالعه ای در سال 2013 که در مجله فیزیولوژی کاربردی به چاپ رسیده است، بیان می کند که ورزش استقامتی با شدت بالا و تند دارای تاثیر بیشتری نسبت به ورزش با شدت ملایم در کاهش تری گلیسیرید بالا رفته بعد از صرف غذا می باشد. از اینرو، با گنجاندن ورزش استقامتی با شدت بالا در برنامه روتین و روزانه خود می توانید تری گلیسیرید بالای خون را کاهش دهید.

بهتر است برای انتخاب ورزش مناسب با شرایط ویژه جسمی تان با پزشک مشورت کنید.

نکات مهم دیگر:

اگر دچار اضافه وزن هستید، کم کردن 5 تا 10 درصد وزنتان به کاهش میزان تری گلیسیرید کمک خواهد کرد.

مصرف شکر و قند خود را با پرهیز از نوشابه ها و دیگر نوشیدنیهای حاوی شکر محدود کنید.

مصرف فروکتوز را از طریق کاهش مصرف میوه های خشک نظیر کشمش و خرما محدود کنید.

یک رژیم غذایی کم چرب را دنبال کنید.

محصولات لبنی پرچرب خود را با انواع کم چرب جایگزین کنید.

مصرف چربیهای اشباع که در گوشت قرمز، مرغ، کره، پنیر، شیر پرچرب و نارگیل و روغن پالم وجود دارند را کاهش دهید.

چربیهای غیر اشباع چندگانه سالم نظیر روغن آفتابگردان، ذرت و سویا را مصرف کنید.

چربیهای غیر اشباع منفرد سالم نظیر روغن کانولا و روغن زیتون را مصرف کنید.

از نوشیدنیهای الکلی اجتناب کنید.

از مصرف مواد غذایی تصفیه شده و فرآوری شده که می توانند باعث بالا رفتن میزان انسولین بدن گردند و تری گلیسیرید را افزایش دهند، پرهیز کنید.

پوست یک ارگان مستقل بدن و وسیع ترین ارگان است. حدود 3 تا 4 کیلوگرم (6 تا 7٪ وزن بدن) وزن دارد، سطح آن حدود 2 مترمربع است. شامل 3 لایه:

1- اپیدرم یا روپوست EPIDERM

2- درم یا میان پوست DERM

3- هیپودرم یا زیر پوست می باشد

بزرگی خوش خیم پروستات مردان چیست؟

بیش از نیمی از مردان بالای سن 60 سال دچار بزرگی پروستات هستند و احتمال بروز این حالت با افزایش سن افزایش می یابد. در سن 80 سالگی حدود 80 درصد مبتلا خواهند بود. اما فقط 40 تا 50 درصد موارد واقعاً دچار علائم ناشی از بزرگی پروستات خواهند بود. در بزرگی خوش خیم پروستات اول قسمتهای مرکزی پروستات بزرگ می شود، بزرگی این ناحیه معمولاً بر روی پیشابراهی که از داخل پروستات عبور می کند فشار می آورد. گاهی اوقات این حالت منجر به بروز علایم و مشکلات ادراری خواهد شد. معمولاً بزرگی خوش خیم پروستات در عملکرد جنسی اختلالی ایجاد نخواهد کرد. باید بخاطر داشت که بزرگی خوش خیم پروستات سرطان نبوده و منجر به بروز سرطان نیز نخواهد شد. اما ممکن است فرد همزمان دچار بزرگی پروستات و سرطان.هم بشود

علایم این اختلال چگونه است ؟

همانطور که گفته شد بسیاری از مردان مبتلا به این بیماری فاقد علائم می باشند. اما زمانیکه بزرگی پروستات در روند ادرار کردن دخالت کند منجر به بروز علایمی نظیر جریان ضعیف ادراری، احساس عدم تخلیه کامل مثانه، تأخیر در شروع ادرار، احساس ادرار کردن مکرر، بیدار شدن از خواب در شب جهت ادرار کردن و نیاز به زور زدن برای ادرار کردن خواهد شد.

این علائم ثانویه به اثر بزرگی پروستات برروی پیشابراه و بعد از آن برروی مثانه می باشد. در مراحل اولیه عضلات مثانه می توانند بر تنگی پیشابراه غلبه کند، اما بعداً عضلات مثانه ضخیم تر، حساستر، و قوی تر خواهند شد که سبب احساس ادرار مکرر می شود.

در بعضی موارد زمانیکه پروستات بزرگ می شود، چنان پیشابراه را تحت فشار قرار می دهد که مثانه قادر نیست بر این نیرو غلبه کند، لذا نمی تواند بطور کامل تخلیه شود.

اگر عفونت ادراری ایجاد شود ممکن است علایمی نظیر حس درد و سوزش در ادرار کردن

رخ دهد. در تعداد کمی از موارد مبتلا به بزرگی خوش خیم پروستات، این حالت ممکن است منجر به بروز عفونتهای مکرر ادراری، عدم تخلیه کامل ادرار و آسیب های تدریجی به مثانه و کلیه ها شود.

غده پروستات چيست ؟ 

پروستات بخشي از عضو جنسي مرداست که به شکل و اندازه تقريبي گردو، زير مثانه قرار گرفته و مجراي خروجي آن را مطابق شکل احاطه کرده است .

نقش پروستات چيست ؟

نقش پروستات توليد مايع وروان کردن حرکت اسپرماتوزوئيدها به خارج است

تشخیص بزرگی خوش خیم پروستات چگونه است؟

بعد از اخذ شرح حال کامل باید معاینه انجام شود که معمولاً جهت انجام معاینه پروستات باید از طریق انگشت، راست روده بیمار مورد معاینه قرار گیرد. از این طریق پزشک می تواند بزرگی پروستات یا وجود توده یا هر گونه بافت غیر طبیعی که نشاندهنده سرطان باشد را مورد ارزیابی قرار دهد. اگر چه ممکن است این معاینه تا حدی ناراحت کننده باشد اما سبب بروز آسیب نشده و دردی نیز ایجاد نخواهد کرد. از آنجایی که معمولاً قسمت مرکزی پروستات بزرگ می شود. ممکن است گاهی فرد دچار علائم باشد اما در معاینه پروستات بزرگ نباشد. از طرف دیگر بسیاری از مردان مبتلا به بزرگی پروستات ممکن است بدون علامت باشند.

بعد از تشخیص وجود این مشکل باید جهت پیگیری درمانهای لازم، فرد به متخصصین کلیه و مجاری ادراری مراجعه نماید.

بيماري پروستات سه نوع دارد: 

اول بزرگي خوش خيم سرطاني يا بزرگ شدگي غير سرطاني پروستات است كه در اثر آن بافت پروستات بزرگ و متورم شده و نهايتا جريان خروج ادرار را قطع مي‌كند، در نتيجه ادرار درون مثانه باقي مي‌ماند. بزرگي خوش خيم پروستات معمولا در مردان بالاي 60 سال رخ مي‌دهد‌ (مردان زير 50 سال ندرتا دچار آن مي‌شوند). علت غالب بزرگ شدگيهاي پروستات بزرگي خوش خيم مي‌باشد.

عوارض احتمالي اين نوع بيماري پروستات عبارتند از: 

مثانه ضعيف و ممكن است متسع و به ساير اعضاي بدن فشار وارد كند.

ممكن است آسيب كليه و گردش خون تصفيه نشده در بدن به دليل پس زدن ادرار از مثانه به كليه به وجود آيد.

علائم و نشانه‌هاي آن احساس نياز مكرر به تخليه ادرار به ويژه در شب، نياز مبرم اضطراري به ادرار كردن، دشواري در آغاز ادرار، جريان كم فشار ادرار، چكيدن يا قطره قطره آمدن غير طبيعي ادرار و احساس پر بودن مثانه و ناتواني در ادرار كردن است.

چگونگي تشخيص بيماريهاي پروستات:

معاينه مقعدي: 

با پوشيدن يك دستكش لاستيكي دكتر از طريق ديواره راست روده پروستات شما را احساس مي‌كند. او مي‌تواند توده‌ها، تورم و يا ناراحتي كه نشانگر بيماري باشد را تشخيص دهد. گرچه بسياري از آقايان از انجام معاينه مقعدي طفره مي‌روند ولي اين معاينه فقط ناراحتي مختصري ايجاد كرده و تنها چند ثانيه طول مي‌كشد.

• آشنایی با ساختمان مو:

دو بخش دارد: 1- ساقه ی مو که در خارج از پرست قرار گرفته است. 2- ریشه مو که در داخل پوست قرار گرفته است و در انتها پهن تر و فولیکول یا پیاز مو خوانده می شود.

نکته: اصولاً مو جزء ضمائم اپیدرم است ولی به عللی به عمق نفوذ کرده و در داخل درم قرار گرفته است. سلول های سازنده ی مو در قسمت پیاز مو یا فولیکول مو قرار دارند سلول های سازنده ی مو (ملانوسیت) هم در همین قسمت قرار دارند که دو نوعند: 1- فئوملانین (رنگدانه موی بلوند و خرمایی) 2- یوملانین رنگدانه (اصلی موی سیاه و قهوه ای).

تغذیه ی مو: از طریق رگ های ظریف ناحیه پاپی، در ناحیه ی پیاز مو می باشد. پاپی، فرورفتگی انتهای پاز مو است. ساختمان ساقه ی مو از سه لایه تشکیل شده است:

1. کوتیکول یا لایه خارجی (پولک مانند است).

2. لایه میانی (کورتکس) قسمت اصلی است و بیشترین حجم را دارد.

3. لایه داخلی (مدولا) یا مغز مو.

ترکیب اصلی مو، پروتئین کراتین است که کراتین سخت می باشد. کراتین ناخن هم سخت است. کراتین پوست نرم است. ساقه ی مو یک بافت مرده است و قادر به ترمیم خود نمی باشد.

• انواع مو از نظر ضخامت:

1. لانوگو، نرم و ظریف، در دوران جنینی بدن را می پوشاند قبل از تولد می ریزند.

2. کرکی یا ولوس VELLUS، ظریف و باریک، مثل موی پیشانی و ران خانم ها.

3. ترمینال TERMINAL: ضخیم و پر رنگ، در سر، ابرو، ریش و سبیل آقایان.

نکته: موهای زیر بغل، صورت، چانه، پشت لب، پشت، سینه، شکم، دست و پا را وابسته به اندروژن گویند.

تعداد فولیکول مو، 5 میلیون در تمام بدن است که در زن و مرد و همه ی نژادها یکسان است که 100000 در سر (موی سیاه) و در موی بلوند 10000 عدد بیشتر و در موی سرخ 000/10 عدد کمتر است. در همه ی بدن به جز کف دست و پا و برخی نواحی تناسلی، فولیکول مو موجود دارد.

• چرخه ی رشد مو:

1. آناژن، مرحله رشد مو می باشد که حدود 3 سال طول می کشد. 87- 80٪ موها در این مرحله هستند.

2. کاتاژن، مرحله انتقال بین دو مرحله دیگر است، یعنی مرحله ی رشد تا تکامل حدود 3 هفته طول می کشد. 1٪ موها در این مرحله هستند.

3. تلوژن، مرحله استراحت مو می باشد که حدود 3 ماه طول می کشد. 12٪ موها در این مرحله اند. این چرخه برای هر مو انفرادی تکرار می گردد و موی جدید در کنار و یا از همان محل قبلی خارج می گردد. فاز آناژن ممکنست در یک فرد 8 سال و در یک فرد یک سال طول بکشد که ژنتیکی است.

ملانوسیت ها در مو، فقط در مرحله آناژن که ریشه ی مو فعال است.

• چه عواملی بر رشد موها مؤثر هستند؟

چرخه ی رشد مو، ژنتیکی و ارثی است و برای همین در افراد متفاوت، فرق می کند ولی عوامل زیر مؤثر هستند:

1- میزان رشد در شب سریع تر از روز است.

2- عوامل هورمون و استرس رشد ناخواسته و زیاد موقتی می دهد.

3- ارث

4- آب و هوای گرم

5- دارو

6- تغذیه- سلامتی- بیماری- بارداری (اواسط آن رشد مو بیشتر است)

7- جنس- در زنان در سن 24- 16 رشد سریع تر است.

8- رنگ مو- رنگ سیاه رشد بیشتری نسبت به بلوند دارد.

9- نقاط مختلف بدن- سر رشد سریعتری دارد.

• علل موارد غیر طبیعی مو:

1- حرارت بیش از حد (نور خورشید- سشوار- بیگودی برقی- بابلیس و ...)

2- مجاورت با آب دریا (نمک دار)

3- آب استخر (کلردار)

4- رنگ و بی رنگ کردن مو، صاف کردن و غیره

5- تحت کشش قرار دادن (بستن محکم)، برس زدن غلط

6- آلودگی هوا، باد و طوفان.

• برخی خواص مو (مو فساد ناپذیر است)

قدرت ذخیره ی الکتریسیته ساکن را در خود دارد، به سادگی مشتعل می شود، دربرابر اسید مقاوم و دربرابر مقاومت ناچیز دارد.

ترکیبات مو: 50٪ آن کربن، هیدروژن- ااکسیژن- گوگرد یا سولفور، ازت- مواد معدنی- فسفر- سدیم- کلسیم- مس- منگنز- اسید آمینه می باشد.

• - اپیدرم یا روپوست: سطح آزاد پوست برجستگی هایی دارد که به عوامل ارثی مربوط است. اپیدرم از 5 لایه تشکیل شده است. در سطح آن طبقه پوسته ریزی کننده وجود دارد که جزء لایه ها نمی باشد. از سطح به عمق شامل:

1- HORNY: لایه شاخی که سلول های آن بطور محکم به هم چسبیده اند و در این سلول ها هسته وجود ندارد. سیتوپلاسم هم با ماده ی شاخی (پروتئین سخت به نام کراتین) جانشین می شود. سلول های این لایه «کورنئوسیت» نام دارند. عمل این لایه: سدی در مقابل ورود آلاینده ها و عوامل آسیب رسان، جلوگیری کننده از خشکی پوست و حفظ رطوبت پوست، مانع خروج و از دست دادن آب اپیدرم می گردد.

2- طبقه شفاف لوسیدوم LUSIDUM: یا لایه براق، که فقط در پوست ضخیم کف دست و پا وجود دارد، دارای ماده ی نیمه مایعی به نام الئیدین ELEIDIN می باشد. در این طبقه سلول ها مرده یا در حال مرگ هستند.

3- طبقه ی دانه دار یا گرانولر GRANULAR: از سه تا پنج لایه سلول پهن تشکیل شده است. دانه ها حاوی گلیکوز آمینو گلیکان و فسفو لیپید (چربی) است که مانند یک ماده ی سیمانی عمل می کند و مانع نفوذ عوامل بیگانه می باشد. عوامل مرطوب کننده ی طبیعی N.M.F توسط این لایه ساخته می شوند.

4- طبقه خاردار یا سنگفرشی SQUAMOUS: از 5 تا 12 ردیف سلول ساخته شده است. در این لایه سلول ها هرچه به سطح نزدیک تر می گردند مسطح می شوند. سلول هایی در این لایه به نام سلول های لانگرهانس وجود دارند که نقش دفاعی را برعهده دارند و عمل بیگانه خواری (ماکروفاژ) انجام می دهند.

5- طبقه بازال یا پایه یا ژرمیناتیو: از یک ردیف سلول منشوری تشکیل شده است. سلول های این لایه شامل ملانوسیت MELANOCYTE که سلول های سازنده ی رنگدانه یا ملانین هستند. کراتینوسیت سلول هایی هستند که شاخی می شوند و در این لایه قرار دارند که پروتئین کراتین تولید می کنند که مراحل کراتینی شدن را تا سطح ادامه داده و سپس می ریزند. نسبت ملانوسیت به کراتینوسیت تقریباً یک دهم می باشد. سلول های مرکل MERKEL که مسئول حس لامسه پوست هستند در این لایه قرار دارند.

B.M.Z: غشاء پایه به محل اتصال درم و اپیدرم گفته می شود.

• B: درم DERM یا میان پوست: بافت همبندی است که دو لایه دارد:

1- درم پاپیلر

2- درم رتیکولر

درم حاوی بافت همبندی شل، کلاژن (عامل قوام و استحکام پوست)، رشته های الاستین و رتیکولین (عامل خاصیت ارتجاعی و کشسان یا الاستیسیته پوست) می باشد که این ها پروتئین هستند و توسط سلول هایی به نام فیبروبلاست ساخته می شوند. گیرنده های حسی هم در این طبقه وجود دارد. اعصاب، رگ های خونی (سرخرگ- سیاهرگ)، غده های عرق، غده های چربی، فولیکول مو، همگی در درم قرار گرفته اند.

نکته: وقتی مویرگ ها در درم دچار کاهش خاصیت ارتجاعی گردند که سبب شود پس از گشاد شدن بدنبال تغییر درجه حرارت و التهاب و افزایش سن و ... به ابعاد خود برنگردند، قابل رویت می گردند که به آن «کوپروز» می گویند که روی گونه ها دیده می شود. کبودی اطراف چشم ها هم به همین صورت است و البته ژنتیکی است. ملانوسیت هم ممکن است در این لایه پراکنده باشد که به صورت خال آبی دیده می شود.

بطور کلی سلول های ملانوسیت (گامگاهی)، فیبروبلاست (سازنده کلاژن و الاستین) سلول های دفاعی، سلول هایی که در واکنش آلرژیک نقش دارند، سلول های عصبی، در درم هستند.

هیپودرم: از بافت همبند سستی تشکیل شده است که سبب چسبندگی پوست به اعضاء زیر می شود، دارای چربی زیادی است که توسط نوارهای کلاژن از هم جدا شده اند. کار آن، محافظت از عناصر و ساختمان های زیرین، حفظ گرمای بدن به عنوان یک عایق حرارتی و باعث چسبندگی پوست به اعضاء زیرین شده و اجازه ی لغزش را روی بافت به پوست می دهد.

نکته: تغذیه پوست از عروق (رگ های) ظریف ناحیه ی درم است. اپیدرم فاقد رگ می باشد. تغذیه آن از رگ های درم و با مکانیزم انتشار است.

• - اپیدرم یا روپوست: سطح آزاد پوست برجستگی هایی دارد که به عوامل ارثی مربوط است. اپیدرم از 5 لایه تشکیل شده است. در سطح آن طبقه پوسته ریزی کننده وجود دارد که جزء لایه ها نمی باشد. از سطح به عمق شامل:

1- HORNY: لایه شاخی که سلول های آن بطور محکم به هم چسبیده اند و در این سلول ها هسته وجود ندارد. سیتوپلاسم هم با ماده ی شاخی (پروتئین سخت به نام کراتین) جانشین می شود. سلول های این لایه «کورنئوسیت» نام دارند. عمل این لایه: سدی در مقابل ورود آلاینده ها و عوامل آسیب رسان، جلوگیری کننده از خشکی پوست و حفظ رطوبت پوست، مانع خروج و از دست دادن آب اپیدرم می گردد.

2- طبقه شفاف لوسیدوم LUSIDUM: یا لایه براق، که فقط در پوست ضخیم کف دست و پا وجود دارد، دارای ماده ی نیمه مایعی به نام الئیدین ELEIDIN می باشد. در این طبقه سلول ها مرده یا در حال مرگ هستند.

3- طبقه ی دانه دار یا گرانولر GRANULAR: از سه تا پنج لایه سلول پهن تشکیل شده است. دانه ها حاوی گلیکوز آمینو گلیکان و فسفو لیپید (چربی) است که مانند یک ماده ی سیمانی عمل می کند و مانع نفوذ عوامل بیگانه می باشد. عوامل مرطوب کننده ی طبیعی N.M.F توسط این لایه ساخته می شوند.

4- طبقه خاردار یا سنگفرشی SQUAMOUS: از 5 تا 12 ردیف سلول ساخته شده است. در این لایه سلول ها هرچه به سطح نزدیک تر می گردند مسطح می شوند. سلول هایی در این لایه به نام سلول های لانگرهانس وجود دارند که نقش دفاعی را برعهده دارند و عمل بیگانه خواری (ماکروفاژ) انجام می دهند.

5- طبقه بازال یا پایه یا ژرمیناتیو: از یک ردیف سلول منشوری تشکیل شده است. سلول های این لایه شامل ملانوسیت MELANOCYTE که سلول های سازنده ی رنگدانه یا ملانین هستند. کراتینوسیت سلول هایی هستند که شاخی می شوند و در این لایه قرار دارند که پروتئین کراتین تولید می کنند که مراحل کراتینی شدن را تا سطح ادامه داده و سپس می ریزند. نسبت ملانوسیت به کراتینوسیت تقریباً یک دهم می باشد. سلول های مرکل MERKEL که مسئول حس لامسه پوست هستند در این لایه قرار دارند.

B.M.Z: غشاء پایه به محل اتصال درم و اپیدرم گفته می شود.

• B: درم DERM یا میان پوست: بافت همبندی است که دو لایه دارد:

1- درم پاپیلر

2- درم رتیکولر

درم حاوی بافت همبندی شل، کلاژن (عامل قوام و استحکام پوست)، رشته های الاستین و رتیکولین (عامل خاصیت ارتجاعی و کشسان یا الاستیسیته پوست) می باشد که این ها پروتئین هستند و توسط سلول هایی به نام فیبروبلاست ساخته می شوند. گیرنده های حسی هم در این طبقه وجود دارد. اعصاب، رگ های خونی (سرخرگ- سیاهرگ)، غده های عرق، غده های چربی، فولیکول مو، همگی در درم قرار گرفته اند.

نکته: وقتی مویرگ ها در درم دچار کاهش خاصیت ارتجاعی گردند که سبب شود پس از گشاد شدن بدنبال تغییر درجه حرارت و التهاب و افزایش سن و ... به ابعاد خود برنگردند، قابل رویت می گردند که به آن «کوپروز» می گویند که روی گونه ها دیده می شود. کبودی اطراف چشم ها هم به همین صورت است و البته ژنتیکی است. ملانوسیت هم ممکن است در این لایه پراکنده باشد که به صورت خال آبی دیده می شود.

بطور کلی سلول های ملانوسیت (گامگاهی)، فیبروبلاست (سازنده کلاژن و الاستین) سلول های دفاعی، سلول هایی که در واکنش آلرژیک نقش دارند، سلول های عصبی، در درم هستند.

هیپودرم: از بافت همبند سستی تشکیل شده است که سبب چسبندگی پوست به اعضاء زیر می شود، دارای چربی زیادی است که توسط نوارهای کلاژن از هم جدا شده اند. کار آن، محافظت از عناصر و ساختمان های زیرین، حفظ گرمای بدن به عنوان یک عایق حرارتی و باعث چسبندگی پوست به اعضاء زیرین شده و اجازه ی لغزش را روی بافت به پوست می دهد.

نکته: تغذیه پوست از عروق (رگ های) ظریف ناحیه ی درم است. اپیدرم فاقد رگ می باشد. تغذیه آن از رگ های درم و با مکانیزم انتشار است.

دندانهای انسان (هترودنت):زیرا چندشکل دندان برایا نجام وظایف گوناگون تشکیل شده است.

حیوانات (همودنت):تمام دندانهایآ نها یک شکل هستند.

             رشد دندان های انسان

1.شیری:از 2 سالگی دردهان میرویند وتعدادشان 20 عدد وبهاین دندانهای موقت میگویند.

2.واسط:بین 6 تا 12 سالگی که تعدادی دندانهای شیری وتعداد دندانهای دائمی حضوردارند.

3. دائمی:از 6 تا 12 سالگی که تعدادشان 32 عدد میباشد.

               زمان رشد دندانها

1.شیری:تقریبه 6 ماهگیتا 6 سالگی که در 6 سالگی درپشت اخرین دندان شیری (دومین مولرشیری) اولین مولردائمیرویشپیدامیکند.

2.واسط:نقریبابین 6 تا 12 سالگیکهدر 12 سالگی باا فتادن اخرین کانینشیریاولینکانیندائمیبالارویشمیابد.

3.دائمی: از 12 سالگی تاپایان عمر

                  سطوح دندان

قدامیها: تاجدندانهایقدامیدارای 4 سطحویکلبهاست.

1.مزیال  (mesial): سطحیکهبهخطوسطنزدیکاست.

2.دیستال (distal): سطحیکهازخطوسطدوراست.

3.لیبال(libal) : سطحخارجیمجاورلبهاست.

4.لینگوال (lingval): سطحداخلیمجاورزباناینسطحدرموردهمهدندانهادرفکبالاگاهیسطحکامیاپالاتال (palatal) گفتهمیشود.

لبهیانسیزال (insizal) لبهیبرندهگفتهمیشود.

خلفیها: دارای 5 سطحهستند،مزیال،دیستال،لینگوالیاپالاتالبهشرحیکهدرمورددندانهایقدامیاست.

4.باکال (baccal):سطحگونهایدندانهایخلفیگفتهمیشودکهوسیتیولار (visitbulR) گفتهمیشود.

5.الکوزال (Olcosal):بهسطحجوندهگفتهمیشود.

ریشهها (Root):سطوحریشهعیناشبیهتاجدنداننامگذاریمیشودبااینتفاوتلبهانسیزلوسطحالکوزالدراینقسمتوجودنداردبهانتهایریشهآلپکس (Alpex) میگویند.

پروگزیمال (proximal): بهسطحبیندودندانمجاورگفتهمیشود،سطوحمزیالودیستالودودندانمجاور

 لاینآنگل (line angle): زاویهیاخطفرضیکهازبهمپیوستندرسطحتاجبوجودمیآیدودرهردندان 8 عدد La یالاینآنگلوجوددارد.

 قدامیها:

مزیولبیال mesiolebiul       

مزیولینگوال     mesiolingual

دیستولابیال         distolabial

دیستولینگوال         distolinual

لبیوانسیزال          labioinsial

لیگوانسیزال        linguoincisal

مزیوانسیزال mesioincisal        

دیستوانسیزال      distoincial 

خلفیها:

مزیوباکال          mesiobuccal

مزیولینگوال          mesiolingual

دیستوباکال           distobuccal

دیستولینگوال      distolingval  

باکوالکوزال         Occlusallbucco

لینگوالکوزال      lingo occlusall

دیستوالکوزال        disto occlusal

مزیوالکوزال        mesio occlusal

              برجستگیهایتاج

کاسپ (casp):برجستگیهایاصلیسطحجوندهدندانهایخلفیوبرجستگیلبهانسیزالدندانکانینراتشکیلمیدهدکاسپهادراندازهواشکالمختلفدرتاجدندانهادیدهمیشودوحجماصلیسطحجوندهدندانهاوخلفیرامیسازدقسمتاعظمانسیزالکانینراکاسپمیسازدوازاینروبهآندندان  caspid هممیگوینددندانهایقدامیکاسپندارند،پرمولرهادارای 2 یا 3 کاسپومولرهاحداقل 4 کاسپدارند.

توبوکول (toubercule):برجستگیهایگردوکوچکیکهاستثنادرسطحتاجدندانهادیدهمیشوداندازهوشکلآنهامتغیرمیباشدئغالبابهآنهاکاسپکوچک (مینیکاسپ) میگویندکهاکثرادرسطحلینگوالدندانهایقدامیبالادیدهمیشود.

سینگلوم (singulum):برجستگیبزرگوکاملاگردیاستواقعدرسطحلینگوالدندانهایقدامیدائمیوشیریکهسطحلینگوالرابهمزیالفودیستالمتصلمیکند.

ریج(ridge) :نواحیبرجستگیدردندانهااستکهتشکیلشدهازدودامنهکهدریکخطبههممیرساندبههریکازایندامنه clop ومحلرسیدندامنهراکرستریج ridge crest میگویند.

     جهتهایآناتومیکیدردندانپزشکی

1. نسبتبهخطوسط (میدلاین)

مزیال: سطحیازدندانکهبهخطوسطنزدیکتراست.

دیستال:سطحیازدندانکهازخطوسطدورتراست.

2. نسبتبهخطساژیتال:

باکال:سطحیازدندانکهمجاورعضلهیگونه (لپ) ودردندانهایقدامیاینسطحدرمجاورلبکهبهآنلبیال lebial گفتهمیشود.

لینگوال:سطحیازدندانکهمجاورزباناستدرفکبالابهدلیلمجاورتکامبهسطحبهآنپالاتال palatal گفته میشود.

3.نسبت صفحه ی عرضی

الکوزال:

جینجیوال (gingival):بهسطحیازدندانهاکه مجاورلثهاست گفته میشود.

  مصرف خود سرانه آنتی بيوتيک و عواقب آن

  آنتی بيوتيک ها (يا در اصطلاح عموم چرک خشک کن ها) در بين داروهای امروزی، بيشترين داروهای تجويزی هستند. آنتی بيوتيکها از طريق کشتن ميکروبها يا توقف تکثير آنها با عوامل بيماريزا مقابله ميکنند. پنی سيلين ، اولين آنتی بيوتيکی بود که بطور تصادفی از محيط کشت کپک کشف شد. امروزه متجاوز از 100 نوع آنتی بيوتيک مختلف وجود دارد که پزشک معالج برای درمان ناراحتی های کوچک تا عفونت های تهديدکننده حيات از آنها استفاده ميکند، وليکن اگر نابجا مصرف شوند بسيار خطرناک خواهند بود. با شناخت اهميت مصرف بجا و نابجای آنتی بيوتيکها، شما می توانيد به سلامتی خود وخانواده خود کمک کنيد.

  هرچند برخی آنتی بيوتيکها عليه انواع گسترده ای از عفونتها مؤثر هستند ولی مهم است که بدانيم هر آنتی بيوتيکی تمام عفونتها را نميتواند درمان کند و نيز آنها فقط عليه عفونتهايی بکار ميروند که توسط باکتريها ٬ قارچ ها و انگل های بيماريزا بوجود آمده باشند و عليه بيماريهای ويروسی مثل سرماخوردگی و آنفولانزا تاثيری ندارند. بهترين کاری که شما ميتوانيد در اين مواقع انجام دهيد اين است که اجازه دهيد سرماخوردگی و آنفولانزا، دوره خود را که گاهاً 2 هفته ممکن است طول بکشد ٬ طی کند و فقط علايم راتسکين دهيد. اگر بيماری شما طی 2 هفته بدتر شد يا شروع به بهبود نکرد جهت بررسی بيشتر به پزشک مراجعه کنيد.

  بعنوان مثال بيماريهای زير در اکثر موارد علت ويروسی دارند:

  - سرماخوردگی (گرفتگی بينی ٬ گلودرد ٬ عطسه ٬ سرفه ٬ سردرد)

  - آنفولانزا (تب ٬ لرز ٬ بدن درد ٬ سردرد ٬ گلودرد ٬ سرفه خشک)

  - خيلی از سرفه ها

  - برونشيت حاد (سرفه و تب) در بسياری موارد توسط ويروسها ايجاد ميشود.

  - فارنژيت (گلودرد) نيمی از اين موارد توسط ويروسها ايجاد ميشود.

  - گاستروانتريت های ويروسی (اسهال و ...)

  و بيماريهای زير در بيشتر مواقع علت باکتريايی دارند:

  - عفونتهای گوش - آنتی بيوتيکها بر اکثرعفونتهای  عارض شده گوش موثر هستند.

  - عفونتهای شديد سينوسها (که 2 هفته يا بيشتر طول بکشد.)

  - گلودرد استرپتوکوکی

  - عفونت ادراری

  تنها پزشک است که ميتواند از بين انواع مختلف آنتی بيوتيکها ٬ آنتی بيوتيک مؤثر بر بيماری شما را تشخيص دهد. بعنوان مثال اگر شما عفونت گوش داشته باشيد ٬ پزشک تشخيص ميدهد که چه نوع از باکتريها اغلب ميتواند باعث عفونت گوش شود(بر اساس رویت علادم موجود ویا کشت ترشحات موجود در گوش). اگر عفونتی باشد که بتواند توسط گونه های مختلفی از باکتريها ايجاد شود يا توسط باکتريهايی ايجاد شود که قابل پيش بينی نباشد که به چه آنتی بيوتيکی حساس است ٬ آزمايشگاه نمونه هايی از خون ٬ ادرار يا نسج فرد بيمار را ميگيرد و از طريق تکنيک های خاصی مثل رنگ آميزی يا کشت به تشخيص باکتريهای ايجاد کننده عفونت و يا تعيين حساسيت آنها به آنتی بيوتيکها کمک ميکند. عوامل مؤثر ديگر در انتخاب آنتی بيوتيک از طرف پزشک ٬ اطلاع از سابقه حساسيت بيمار به يک آنتی بيوتيک خاص ٬ قيمت دارو ٬ زمانبندی دوز دارو ٬ عوارض عمومی دارو ٬ سن بيمار ٬ بقيه داروهايی که فرد دريافت ميکند و محل اکتساب عفونت در جامعه است ٬ مثلاً اينکه آيا بيمار در خانه سالمندان زندگی ميکند يا نه ٬ زيرا باکتريهای متفاوتی در اين گونه محيط ها ميتوانند عامل بيماری باشند(در اصل شرایط،علادم و یافته های آزمایشگاهی تعیین کننده نوع آنتی بیوتیک مصرفی میباشد..

  استفاده از آنتی بيوتيکها در بيماريهای ويروسی :

  - نه عفونت را درمان ميکند.

  - نه مانع از سرايت بيماری ميشود.

  - نه حال بيمار را بهتر ميکند.

  - ممکن است عوارض جانبی خطرناک داشته باشد.

  - باعث گسترش مقاومت آنتی بيوتيکی ميشود.

  مقاومت آنتی بيوتيکی چيست؟

  آنتی بيوتيکها از طريق مقابله با عوامل بيماريزا باعث بقای زندگی ميشوند ٬ اما بعضی باکتريها آنقدر قوی ميشوند که ميتوانند مقابل اين داروها مقاومت کنند و در نتيجه داروها بخوبی عمل نکنند ، اين يعنی مقاومت آنتی بيوتيکی. در اين صورت انواع قويتر باکتريها کشته يا متوقف نميشوند ٬ بلکه می مانند ٬ رشد ميکنند و گسترش پيدا ميکنند . اين بار ديگر باکتريها سخت تر کشته يا متوقف ميشوند.

  مقاومت آنتی بيوتيکی يکی از مهمترين معضلات بهداشتی جامعه امروز است. اين مساله بطور آشکار باعث خطر برای افرادی ميشود که عفونت ساده ای داشته و در صورت درمان تحت نظارت پزشک ميتوانستند بخوبی بهبود يابند ٬ اما با مصرف نابجای آنتی بيوتيک در دفعات قبل باعث بی تاثير شدن اين داروها شده اند.

  زمانی که آنتی بيوتيک نتواند تاثير کند، نتيجه اين خواهد بود که :

  - بيماری طولانی تر ميشود.

  - بيماری پيچيده تر ميشود.

  - مراجعه متعدد به پزشک يا حضور طولانی در بيمارستان را به دنبال خواهد داشت.

  - نياز به داروهای گرانتر و سمی تر خواهد بود.

  - چه بسا عفونت های مقاوم منجر به مرگ ايجاد شود.

  فقط خود بيماران تنها کسانی نيستند که از اين نتيجه رنج ميبرند ٬ بلکه افراد سالم جامعه هم ضربه خواهند خورد. باکتريهای مقاوم بسرعت بين اعضای خانواده ٬ همکلاسی ها و همکاران گسترش خواهد يافت و سلامت افراد جامعه با گونه بيماريزای جديدی که به سختی و با هزينه زياد درمان ميشود ٬ تهديد خواهد شد.

  گونه هايی از انواع باکتريهايی که به آنتی بيوتيک مقاوم شده اند ٬ شامل انواع ايجاد کننده عفونتهای پوستی ٬ مننژيت ٬ بيماريهای قابل انتقال از راه جنسی و عفونتهای دستگاه تنفسی مثل ذات الريه ونيز فارنژيت يا گلودرد چرکی است.

  بنابراين:

  استفاده بيش از حد يا نادرست از آنتی بيوتيکها ٬ يعنی مشارکت در گسترش مقامت در باکتريها

  برای مقابله با اين پديده :

  1- در صورت داشتن بيماری ويروسی از پزشک تقاضای آنتی بيوتيک نکنيد و پزشک را برای تجويز آنتی بيوتيک تحت فشار قرار ندهيد.

  2- دوره درمان را حتی در صورت بهبودی کامل کنيد ٬ در غير اينصورت باکتری ها بطور کامل از بين نميروند و باکتريهای باقيمانده باعث عفونت مجدد ميشوند که ممکن است اين بار مقاوم شده و ديگر به آنتی بيوتيکها جواب ندهند.

  3- داروهای باقيمانده را دور بريزيد و برای روز مبادا ذخيره نکنيد ٬ زيرا آنتی بيوتيک تجويزی روی همان عفونت بخصوص مؤثر و صرفاً برای شما در آن ايام تجويز شده است.

  4- دارو را در ساعات معين شده توسط پزشک يا داروساز مصرف کنيد. آنتی بيوتيک زمانی مؤثر خواهد بود که بطور منظم مصرف شود.

  5- آنتی بيوتيکهای خود را به ديگران پيشنهاد نکنيد حتی اگر علايم شما يکسان باشد ٬ زيرا ممکن است برای بيماری آنها مناسب نباشد. دريافت داروی اشتباه ممکن است درمان صحيح را به تاخير بيندازد و باکتريها در اين فاصله تکثير پيدا کنند.

  6- در مورد نحوه مصرف صحيح آنتی بيوتيکها با پزشک يا داروساز مشاوره کنيد. مصرف نادرست آنها ميتواند جذب آنها را تحت تاثير قرار داده و باعث کاهش يا حذف اثر آنها شود.

  7- در صورت فراموش کردن دوز مصرفی يا اشتباه در مصرف ٬ با پزشک يا داروساز مشاوره کنيد. 

  زمانی که شما آنتی بيوتيک را بدرستی مصرف کنيد ٬ بهترين کار را برای سلامت خود ٬ خانواده و اطرافيان انجام داده ايد .

  در موقع دريافت آنتی بيوتيک بايد بدانيد که :

  - چه عوارضی دارد؟

  - برای پيشگيری از عوارض جانبی چه کار ميتوان کرد؟

  - بهترين زمان مصرف دارو چيست؟ پس از غذا يا با معده خالي؟

  - آيا آنتی بيوتيک مورد نظر با داروی ديگر مصرفی ما مثل داروی جلوگيری از بارداری تداخل دارد؟

  - آيا در صورت مصرف با داروهای ديگر، غذا يا الکل امکان واکنشهای ناخواسته وجود دارد؟

  - بهترين شرايط نگهداری آنتی بيوتيک چيست؟

  - روش آماده سازی پودرهای آنتی بيوتيک را از داروساز سؤال کنيد.

  هنگام مراجعه به پزشک او را در جريان مسايل زير قرار دهيد:

  - حساسيت دارويی که در گذشته داشتيد.

  - رژيم غذايی بخصوصی که داريد.

  - حساسيت به داروها يا غذاها

  - بارداری و يا شيردهی

  - داروهايی که مصرف می کنيد.

  - مکمل های گياهی که در حال حاضر مصرف می کنيد.

  - ساير بيماريهايی که به آن مبتلا می باشيد از جمله فاويسم يا کم خونی داسی شکل.

  عوارض جانبی آنتی بيوتيکها:

  عمدتاً شامل ناراحتی های ملايم گوارشی ٬ تهوع ٬ اسهال يا مدفوع نرم است. بعضی آنتی بيوتيکها ممکن است باعث حساسيت به نور آفتاب شوند.

  درصورت داشتن عوارض زير با پزشک تماس بگيريد:

  استفراغ ، اسهال آبکی شديد، دردهای شکمی شديد، پلاکهای سفيد بر روی زبان ، وجود ترشح يا خارش واژن ( ناحيه تناسلی خانمها)

  واکنش های حساسيتی:

  بعضی افراد به بعضی گروههای آنتی بيوتيکها (عمدتاً گروه پنی سيلين ها) حساسيت دارند ، در اين صورت پزشک در صورت آگاهی، آنتی بيوتيک آن گروه را تجويز نخواهد کرد. علائم حساسيت شامل جوشهای ريز قرمز ، خارش ، کهير ٬ ورم لب ٬ صورت و زبان و موارد شديدتر مثل سختی در تنفس و کاهش فشار خون می باشد.

  در خانمها ٬ علاوه بر موارد فوق بايد به نکات زير توجه شود:

  1- ممکن است مصرف آنتی بيوتيک منجر به عفونت قارچی واژن شود ٬ علت اين مساله اين است که در اثر مصرف اين داروها ٬ باکتريهای معمول که در واژن زندگی می کنند ٬ کشته ميشوند و در نتيجه قارچ بسرعت رشد ميکند. علائم ٬ شامل يکی يا بيشتر از اين حالتهاست: خارش ٬ سوزش ٬ درد در زمان نزديکی و ترشحات واژن

  2- آنتی بيوتيک ممکن است باعث شود تاثير قرصهای خوراکی جلوگيری از بارداری کم شود ٬ چه بسا در طول دوره درمان با آنتی بيوتيک استفاده ازروشهای ديگر ضد بارداری لازم باشد که در اين موارد بايد از داروساز يا پزشک مشاوره بگيريد.

  3 - درخانمهای باردار ٬ بعضی آنتی بيوتيکها ميتوانند از جفت عبور کنند و به جنين صدمه برسانند.

  پزشک بايد از تمام مسائل فوق آگاه باشد.

  نکات بهداشتی برای پيشگيری نسبی از ابتلا به عفونتها :

  1- دستان خود را به دقت با آب و صابون بشوئيد ٬ علی الخصوص قبل از غذا خوردن ٬ بعد از توالت و تماس با مدفوع (مثل تعويض کهنه بچه)

  2- برای جلوگيری از عفونتهای غذايی ٬ ميوه و سبزيجات را به دقت بشوئيد و گوشت و تخم مرغ را کامل بپزيد.

  3- مطمئن باشيد که خودتان و فرزندانتان تمام واکسن های لازم را دريافت نموده ايد و يادآورهای آن را به موقع تزريق نموده ايد.

  4- از تماس نزديک فرد بيمار با ديگران حتی الامکان پرهيز شود.

مقاومت دارویی ناشی از بتالاکتامازهای وسیع الطیف در کلبسیلا پنومونیه

مقاومت دارویی باکتری های گرم منفی موجب افزایش میزان مرگ و میر در سراسر دنیا شده است.سالانه هزینه های زیادی صرف درمان این عفونت ها می شود . از باکتری های گرم منفی که سویه های آن رو به افزایش است می توان کلبسیلا پنومونیه را نام برد.

کلبسیلاپنومونیه یکی از مهمترین پاتوژن هایی است که از عفونت های بالینی به ویژه در بیماران بستری در بیمارستان جدا می شود.

مقاومت دارویی این باکتری در مطالعات صورت گرفته نسبت به آنتی بیوتیک های مختلف مورد بررسی قرار گرفته است. شناخت الگوهای مقاومت آن نسبت به آنتی بیوتیک های بتلاکتام وسیع الطیف در درمان و کنترل عفونت نقش مهمی دارد.

با توجه به میزان بالای مقاومت چند دارویی ، بتالاکتامازهای وسیع الطیف که اغلب پلاسمیدی اند و به راحتی در میان انواع مختلف از باکتری های خانواده انتروباکتریاسه انتقال می یابند،تجمع ژن های مقاوم ،منجر به ایجاد سویه هایی با مقاومت چند دارویی می گردد.به همین دلیل ظهورESBL در سرتاسر جهان یک مساله حایز اهمیت محسوب می شود

جداسازی و اثبات سویه های کلبسیلاپنومونیه با مقاومت بتالاکتامازی وسیع الطیف بیانگر هشدار مصرف ناآگاهانه آنتی بیوتیک ها در نقاط مختلف جهان است که نقش مهمی در ایجاد مقاومت چند دارویی داشته است .رعایت بهداشت بیماران ، تغییر در استراتژی مصرف آنتی بیوتیک و ایجاد شرایط استریل در بخش هایی که بیماران در آن به مدت طولانی بستری می شوند از عوامل مهمی هستند که می تواند تا حدودی در کنترل این گونه میکروارگانیسم ها ایفای نقش نماید. از آنجا که این ارگانیسم ها علاوه بر عدم پاسخ به آنتی بیوتیک وسیع الطیف ،غالبا به سایر انواع آنتی بیوتیک ها نیز مقاومت نشان می دهند.لذا پیشنهاد می شود با نظارت بر مصرف دارو ،این ایزوله ها از نظر محصولات ESBL مورد بررسی قرار گیرند و با انجام دقیق آزمون حساسیت آنتی بیوتیکی و شناسایی کامل ESBL ها توسط آزمایشگاه میکروب شناسی و شناخت مکانیسم های مقاومت آن بر طبق استانداردهای NCCLS به عنوان مقاوم به همه آنتی بیوتیک های بتالاکتام وسیع الطیف ،گزارش شوند تا به این وسیله بتوان از گسترش مقاومت در باکتری ها جلوگیری به عمل آورد.