تریاژ: Triage
تریاژ یعنی رده بندی کردن، در ادبیات بهداشت و سلامتی به معنای فرآیند جداسازی مجروحان و قربانیان یک حادثه گسترده طبیعی یا مصنوعی است.
تریاژسیستمی است برای الویت بندی یا دسته بندی کردن مصدومین یک حادثه براساس نوع و جراحت آنها، جهت درمان یا انتقال به مرکز درمانی وهمچنین تریاژ مشخص میکند که کدام مصدومین جهت حفظ جان به مراقبت اورژانسی وسریع نیاز دارند.
هدف اصلی تریاژ تعیین اولویت های پزشکی و فعالیت های درمانی برای افزایش تعداد کل نجات یافتگان است.
تاریخچه تریاژ :
تاریخچه تریاژ به جنگ های دوران ناپلئون(جنگ جهانی) بر میگردد . جراحی معروف به نام « دومینیک جین لاری » در ارتش ناپلئون روش تریاژ را برای تقسیم بندی و جداسازی سریع آسیب دیدگان جنگی و برای آسیب دیدگانی که به فوری ترین مداخلات پزشکی نیاز داشتند ابداع نمود. او این فعالیتها را (تریاژ) در زمان وقوع جنگ ابداع وگسترش داد.
درکشور فرانسه، درسیستم تریاژ چهار دسته تعریف شده است (فوت شده، نیاز شدید، نیاز نسبی، جراحت خفیف و شوک روانی) این سیستم تریاژ توسط یک پزشک به نام « مدیسین ترویر» اجرا شد.
اهمیت و نقش تریاژ :
همیشه برخی از آسیب دیدگی ها به مراقبتهای فوری نیاز دارند. بیماران ترومایی به طور مشخص در همان ساعت اول آسیب دیدگی، که به نام ساعت طلایی نامیده میشود، به یک جراحی نیازمندند، بنابراین هدف اصلی تریاژ در این زمان بحرانی: جلوگیری از این چالش مشکل ساز و توزیع مناسب بیماران بر اساس اولویت های درمانی آنها است.
افراد مسئول در سیستم تریاژ :
· افسر تریاژ (فردی که مسئولیت این کار را به عهده دارد و دوره های خاصی را بدین منظور طی کرده است).
· پزشکان
· پرستارها
· تکنیسین ها
· نجاتگران
الویت بندی یا تقسیم بندی در تریاژ :
همانطور که گفته شد تشخیص الویت های درمان و انتقال مصدومین نیاز به تجربه و مهارت زیادی دارد. در تریاژ چهار دسته مصدوم با علائم و شرایط درمانی مختلف وجود دارد. همچنین برای هر دسته رنگ خاصی را به آن اختصاص داده تا با توجه به نوع رنگ، افراد غیر مسئول تریاژ هم از وخامت و حال مصدوم آگاهی داشته باشند.
|
نمونه ساده ای از |
|
اولویت |
|
گروه های تریاژ و رنگ مخصوص هرگروه |
نمونه ای از نوع آسیب وجراحات مصدومین در هرگروه |
|
کلاس Iیا گروه بحرانی که به رنگ قرمز میباشد: مصدومین این گروه باید سریعاً تحت درمان ومراقبت پزشکی قرارگیرندو اولین گروه انتقال(کمتر از یک ساعت) به مرکز درمانی را تشکیل میدهندونباید هیچوقت این مصدومین را تنها گذاشت. |
– انسداد واختلالات مجاری هوایی و تنفسی – شوک هیپوولمیک – خونریزی شدید – کاهش سطح هوشیاری – سوختگی با درصد بالا وبحرانی – سکته قلبی ومغزی – مسمومیت های شدید – تشنج پایدار – ترومای شدی وخونریزی های داخلی خطرناک – علائم زایمان زودرس – قطع شدگی عضو – ایست قلبی |
|
کلاس II گروه با جراحات شدید که به رنگ زرد میباشد: در این گروه مصدومینی باترومای شدید قرار دارندکه درالویت دوم پزشکی(درمان و رسیدگی) میباشند.انتقال این گروه بعد از گروه قرمز صورت میگیرد. |
– زخمهای باز یا نافذ در شکم – ترومای ستون فقرات – سوختگی بدون مشکلات راه هوایی – شکستگیهای خطرناک(لگن،فمورال و…) – صدمات چشمی –آسیب های سر |
|
کلاس III گروه غیر فوری که به رنگ سبز میباشد: مصدومین این گروه جراحات جدی نداشته،ونیازمند درمان سرپایی وغیر اورژانسی میباشند.اکثر اوقات خود مریض میتواند به مرکز درمانی مراجعه کند در غیر اینصورت بعد از گروه زرد انتقال داده میشوند. |
– اختلالات روانی- عصبی – سوختگی متوسط – شکستگیها و در رفتگیهای مفاصل – پارگی بافت نرم، زخمهای صورت – پیچ خوردگی اندام – کبودی و تورم اندام تحتانی – مشکلات شایع طبی (دل درد،سردرد و…) – اختلالات زنان وزایمان |
|
کلاس IVیا گروه متوفیان که به رنگ مشکی میباشد: فقط درصورت امکان برای گردآوری اطلاعات ومشخصات متوفی وثبت آن در گزارش کار اقدام کنید.انتقال این گروه در جریان کمک رسانی و ازدیاد مصدومین ضرورتی ندارد ودرصورت امکان با ماشین حمل جسد حمل میشوند. |
–کسانیکه در جریان حادثه ویا مصدومینی که بر اثر عوارض حادثه جان خود را ازدست داده اند. |
