روش های حمل مصدوم :
تعریف حمل :
جا به جایی و انتقال مصدوم به روش صحیح از محل حادثه به محل امن را حمل
می گویند. حمل یکی از مهمترین و حیاتی ترین ارکان فوریتهای پزشکی است و باید طوری صورت گیرد که هیچگونه عارضه ای برای مریض ایجاد نشود.
حمل مصدوم بستگی به عوامل زیر دارد :
· وضع وحال مصدوم
· وزن مصدوم
· مسافتی که باید طی شود.
· تعداد امدادگران (نجاتگران)
در شرایط زیرباید مصدوم راقبل از هر اقدامی منتقل کرد :
الف- وقتــی که از محیط اطراف ، خطری متوجه مصـدوم باشـد ؛ مثـل خطـر ریزش کوه ، آتش سوزی ، جاده اتوبان و… .
ب- وقتی که مصدوم صدمه شدید و تهدید کننده حیاتی دارد و برای کمک رسانی دسترسی به او مشکل است.
ج- وقتی که مصدومی راه کمک رسانی به دیگر مصدومین را که حال خوبی ندارند مسدود کرده است.
?نکاتی که در حمل مصدوم باید رعایت شود :
الف) اگر مصدومی گیر کرده باشد ، ابتدا اشیایی را که مانع انتقال او هستند کنار زده تا بتوان به او امداد رسانید.
ب ) هیچ وقت مصدوم را به زور از جایی بیرون نکشید، بلکه برایش راه باز کنید.
ج ) اگر مصدومی آسیب دیدگی شدید و کشنده دارد، حتی قبل ازاین که او را از جایی که گیر کرده بیرون آورید باید کمک های اولیه را به او برسانید.
د ) سعی کنید مصدوم را به جای امن ببرید و به او کمک برسانید. در صورتی که نوع عارضه معلوم نیست احتمال شکستگی ستون فقرات و آسیبهای آن را از یاد نبرید.
هـ ) درصورتی که مصدوم زیر آوار یا اشیایی گیر کرده ولی خطری متوجه او نیست و جراحت هایش شدید نمی باشد، ترجیحاً باید منتظر گروه های امدادی بود تا او را رها سازی کنند .
تعریف برانکارد:
وسیله ای که برای حمل و جا به جایی مصدوم استفاده می شود را برانکارد می گویند. از این وسیله برای انتقال مصدومان بد حال ، مصدومانی که دچار آسیبهای شدید شده باشند و یا حمل مصدوم در مسافت های طولانی استفاده می شود.
انواع برانکارد:
برانکارد استاندارد: از میله های فلزی یا چوبی و بستر برزنتی ساخته شده است، دارای نوارهایی جهت محافظت مصدوم می باشد.
برانکارد تاشو: مشابه نوع استاندارد است ولی از وسط تا می شود، سبک و مناسبترین نوع برانکارد می باشد. این نوع برانکارد را میتوان به راحتی به صورت ساک دستی یا کوله پشتی حمل کرد.
برانکارد چرخدار: طول این نوع برانکارد قابل تنظیم است وپایه های آن را میتوان در هر ارتفاعی قرار داد. در بعضی از انواع آن هم به صندلی چرخدار تغییر شکل میدهد، میله های محافظ دارد و از سقوط مصدوم جلوگیری میکند، راحت وبا کمترین نیرو در ماشین قرار میگیرد.
برانکارد شکسته بندی : این نوع که به برانکارد ارتوپدی معروف است قابل تنظیم بوده و برای بلند کردن مصدوم و گذاشتن او در آمبولانس یا روی تخت چرخدار بدون آنکه وضعیتش تغییر پیدا کند، استفاده می شود. از این برانکارد برای حمل مصدوم در مسافت های دور استفاده نمی شود. می توان طول آنرا بسته به اندازه مصدوم تنظیم کرد.
برانکارد نیل رابرتسون : ایــن بــرانـکارد از برزنت ضخیم ، محکم و خیزران ساخته شده که برای بالا آوردن مصدوم هایی که در حفره یا گودال عمیق یا دره افتاده اند و همچنین پایین آوردن مصدوم از ارتفاعات کوهستانی استفاده می شود.

برانکارد ابداعی: در مواقعی که برانکارد در دسترس نیست می توان با وسایلی چون؛ لباس، پارچه ضخیم ، پتو ودو میله چوبی یا فلزی برانکارد ساخت.
بک برد : وسیله ای است چوبی یا فایبرگلاس، به طول نزدیک 2 متر که برای حمل مصدومینی که دارای ضایعه نخاعی یا گردنی هستند بکار میرود. بک برد یا تخته بلند کمری در دو نوع بلند برد کوتاه برد می باشد. برای ثابت کردن مصدوم بر روی بک برد از 11 الی13 عدد باند سه گوش استفاده می شود. در این نوع حمل ، مصدوم هیچگونه جابه جایی روی بک برد ندارد و می توان آن را چرخاند
توانایی حمل و انتقال مصدوم :
برای حمل مصدوم با توجه به تعداد امدادگران و وسایل موجود ، روش حمل کردن فرد آسیب دیده فرق می کند که به صورت های زیر عمل می کنیم :
الف) حمل های یک نفره :
1. حمل آغوشی 2 . حمل کششی
3 .حمل عصایی 4 . حمل کولی
5 . حمل یک دست و یک پا
حمل آغوشی(گهواره ای) :
این نوع حمل اغلب برای افراد سبک وزن و کودکان استفاده می شود . بدین منظور باید یک دست خود را در ناحیه کتف ها و دست دیگر را زیر زانوهای مصدوم قرار داده و او را بلنـــد کنید.
حمل کششی :
این روش در مواردی مانند آتش سوزی که اتاق پر از دود است استفاده می شود و برای مصدومینی که در شانه ها، بازوها و دست ها شکستگی نداشته باشند و مصدومینی که وزن آنان از وزن کمک دهنده بیشتر باشد، به کار می رود. دراین روش، در حالی که مصدوم به پشت می خوابد، مچ دست هایش را به هم ببندید. سپس زانو بزنید به طوری که زانوهای شما دو طرف بدن مصدوم ودستانتان زیر بغل وی قرار گیرد.آنگاه دستان مصدوم را دور گردن خود بیندازید و چهار دست و پا حرکت کنید و او را بکشید.

علاوه بر بستن مچ دست میتوان از روشهای زیر برای حرکت دادن مصدوم استفاده کرد:
–
زیر بغل فرد را میگیریم.
– از لباس فرد استفاده می کنیم.
– مچ پاهای فرد را می گیریم.
حمل عصایی(تکیه گاه) :
این نوع حمل در افراد هوشیاری که دارای صدمات خفیف هستند و یا از یک پا صدمه دیده اند و می توانند با کمک افراد دیگر راه بروند، کاربرد دارد. بعد از آتل بندی یا بیحرکت کردن عضو، کمک دهنده باید درسمت پای سالم مصدوم قرار گرفته، یک دست خود را دور کمر وی بگیـــرد و با دست دیگر، دست مصدوم را دورگردن خود حلقه کند. بدین ترتیب مصدوم می توانــد با جهش به حرکت ادامه دهد.
نحوه بلند کردن مصدوم برای حمل عصایی :
حمل کولی :
در مواقعی که مسافت طولانی باشد ومصدوم نیز در قسمت نخاع و احشاء شکمی آسیب ندیده باشد، کمک دهنده دست های خود را از زیر زانوهای مصدوم عبور داده، مچ دست های او را می گیرد. در صورت بیهوش بودن مصدوم می توانید مچ دست های او را با باند یا طناب ببندید. حتی در حین عبور از بلندی می توانید مصدوم را با شال به خود ببندید.
حمل یک دست ویک پا (حمل آتش نشان):
این حمل در مسافت های طولانی برای افرادی که آسیب جدی از قبیل: شکستگی ، صدمات مغزی، آسیب دیدگی به شکم و لگن ندارند مورد استفاده قرار می گیرد. در بین آتش نشانها به منظور نقل و انتقال مصدومین و در بین ناجیان غریق جهت خارج نمودن هر چه بیشتر آب از معده و ریه مغروقین درحین خروج از صحنه آسیب بکار می رود .
ب) حمل های دو نفره :
1. حمل دومچ:
این نوع حمل شامل ساخت یک نشیمنگاه راحت همراه با چفت شدن یک دست در زیر و دست دیگر در پشت می باشد.می بایست در نزدیکی باسن مصدوم زانو زده و به آرامی وی را به حالت نشسته در آوریم و یکی از دستان خود را با دست کمک دهنده دیگر در پشت وی قلاب کرده تا بصورت تکیه گاه در آید و سپس دستان دیگر خود را از زیر ران او عبور داده تا در زیر، از ناحیه مچ( دست) به یکدیگر قفل شوند و بعد به ترتیبی که تعادل وی برهم نخورد به آرامی و همزمان شروع به بلند کردن مصدوم نمایید.
2. حمل سه مچ:
درمصدومی که یکی از پاهایش آسیب دیده ولازم است برای حمل محافظت شود،ویازمانیکه مصدوم درحالت نشسته می تواند حمل شود و لازم است که پشت او را نگاه دارند، از این روش استفاده می شود. دو کمک دهنده مقابل یکدیگرمی ایستند ومچ دست های خود را مانند شکل می گیرند.
3. حمل چهار مچ:
این حمل در مصدومینی که آسیب جدی ندیده اند به کار میرود. روش کار بدین صورت است که دو کمک دهنده مقابل یکدیگر می ایستند و هر یک مچ دست راست خود را با دست چپ می گیرد و در همین حال با دست راست خود، مچ یا ساعد دست چپ شخص مقابل را میگیرد.
4. حمل زنبه ای:
این روش برای مصدومینی که از ناحیه سینه و شکم مشکل دارند و همچنین برای عبور از گذرگاه های باریک و یا گذاشتن بیمار بر روی برانکارد استفاده می شود. اگر این کار برای گذاشتن مصدوم روی صندلی یا برانکارد انجام بگیرد باید نفر دوم رو به بیمار باشد.
5. حمل با صندلی :
گاهی اوقات کمک دهنده مجبور است جهت حمل مجروح از صندلی استفاده کند ، اگر بخواهیم یک بیمار سنگین وزن را روی صندلی بنشانیم باید صندلی را روی زمین خوابانده، بیمار را با دقت بکشیم و روی صندلی قرار دهیم. در صورتی که بیمار بیهوش باشد می توانیم او را به صندلی ببندیم سپس به کمک شخص دیگر ، دوطرف صندلی و یا پشت وجلو آن را گرفته، حرکت می کنیم.
ج) حمل های گروهی :
برای انتقال مصدوم از محیط خطــر ، بخصوص اگر مصــدوم بیهوش است و یا آسیب جدی ( مثل ستون فقرات ) دیده است به کار می رود. در این حمل تعداد کمک دهندگان بیش از دو نفر می باشد.
انواع حمل های گروهی :
ü حمل آغوشی گروهی
ü حمل با برانکارد
ü حمل با پتو
ü حمل زیگزاگی
?توجه:
قبل از اینکه بخواهید مصدوم را به روی برانکارد انتقال دهید باید از سالم بودن و همچنین از جا رفتن و محکم بودن خارهای قسمت تا شونده برانکارد اطمینان حاصل کنید. (شکل زیر)
حمل با بک برد (تخته بلند کمری):
بیشتر در مصدومینی که دچار شکستگی ستون فقرات یا گردن شده اند بکار میرود. در این نوع حمل، مصدوم توسط 11 الی 13 باند سه گوش یا تسمه محکم (طبق شکل صفحه بعد) به بک برد فیکس ومحکم می گردد. مصدوم طوری به بک برد ثابت می شود که حتی با چرخش یا تغییر وضعیت وی به هیچ وجه جا به جا نمی شود.
?نکته مهم و کلیدی:
اصل مهم درهنگام بلند کردن این است که، پشت خود را در حالت راست و قفل شده نگه دارید و از چرخیدن بی مورد خودداری کنید تا زمانی که پشت شما در حالت مستقیم و قفل شده است می توانید بارهای زیادی را بدون آسیب به پشتتان بلند کنید . بلند کردن صحیح ، ایمن ترین روش بلند کردن است . ایمنی شما نجاتگران و همچنین بیماران بستگی به استفاده درست از تکنیک های بلند کردن و نگه داشتن صحیح در هنگام حمل دارد . در هنگام حمل با برانکارد باید سرمریض در قسمت انتهایی (عقب) برانکارد باشد مگر در شرایط اضطراری (آوار، تونلها، نقاط سرپوشیده و…) که سر مریض در قسمت جلو قرارمی گیرد.