ارزیابی اولیه
الف- ایجاد راه هوایی باز:درصورت مسدود بودن راه هوایی،قبل ازدادن تنفس مصنوعی باید
ابتدا راه هوایی را باز کرد.
ب – برقراری تنفس : انجام یکی از روش های تنفس مصنوعی با توجه به شرایط مصدوم در
صورت اختلال تنفسی بیمار
ج – جریان خون مناسب : اطمینان از گردش خون در کلیه اعضای بدن مصدوم
د – درمان خونریزی : کنترل آن و تزریق خون در صورت نیاز
ارزیابی ثانویه
* مصاحبه و گرفتن شرح حال
* معاینه علایم حیاتی ، این علائم به ترتیب ذیل می باشد :
1. درجه هوشیاری :
الف- هوشیاری کامل ب- حواس پرتی مختصر
ج- خواب آلودگی د- اغماء
2.تنفس: که عبارت است از وارد کردن هوا به داخل شش ها (دم) و خارج کردن آن ازشش ها (بازدم)
در بررسی تنفس باید سه مسئله را در نظر داشت :عمق،تعداد و نظم تنفس.v
تعداد تنفس در سنین مختلف ،متفاوت می باشد :v
– نوزادان زیر یک سال : 50 – 25 بار در دقیقه
– کودکان 1 تا 8 سال : 25- 20 بار در دقیقه
– بزرگسالان : 20- 12 بار در دقیقه
3. نبض: خون در هنگام عبور از سرخرگ ها به دیواره آنها ضربه می زند که به این ضربات نبض گفته می شود.نبض از نظر تعداد و زمان با انقباضات قلب برابر است.
تعداد نبض نیز با توجه به سن،جنس و جثه افراد متغییر است:v
– نوزادان زیر یک سال : 120- 100 بار در دقیقه
– کودکان 1 تا 8 سال : 100- 80 بار در دقیقه
– بزرگسالان : 80 – 60 بار در دقیقه
– ورزش کاران : 45 بار در دقیقه
نقاط لمس نبض :v
1.سرخرگ زند زبرین( رادیال): رایج ترین محل گرفتن نبض بوده و درسطح داخلی مچ دست
بالاتر از انگشت شست لمس می شود.
2.سرخرگ گردنی یا سباتی (کاروتید): در دو طرف سیب آدم و کمی درعمق لمس می گردد.
3.سرخرگ لامی (فمورال): در کشاله ران لمس می گردد.
4.سرخرگ بازویی (براکیال ) :در کودکان ازاین سرخرگ می توان برای گرفتن نبض استفاده
کرد.
5. سرخرگ قوزک پا (پشت تی بیا ) : در قسمت داخل قوزک پا لمس می شود.
چند نکته مهم در مورد بررسی نبض:
در افراد بیهوش از لمس نبض کاروتید استفاده می شود.زیرا هم قدرت نبض درآن بیشتراست و هم به قلب نزدیکتر می باشدv
اگر کاروتید لمس نشود فمورال هرگز لمس نمی شود.v
4.ضربان قلب:ضربه ای که قلب با هر بار انقباض و انبساط خود به دیواره جلویی قفسه سینه
وارد می کند.
5.درجه حرارت بدن:همواره درحد معینی بین 5/37– 8/36درجه سانتی گراد تنظیم می شود
کاهش درجه حرارت بدن درمواردی مانند سوء تغذیه،سرمازدگی و شوک وافزایش آن (تب)
درمواردی مثل بیماری های عفونی،پرکاری تیروئید و گرمازدگی دیده می شود.
رایج ترین محلهای لمس نبض مقعد(دقیق ترین)،زیربغل،پیشانی و زیر زبان می باشد.v
6. فشارخون:فشاری است که با عبورخون ازسرخرگ به دیواره آن وارد می شود،که دارای
یک میزان ماکزیمم (حداکثر) به نام سیستول و یک فشار مینیمم (حداقل) به نام دیاستول
می باشد.
فشارخون نیز در سنین مختلف و با توجه به وضعیت سلامت فرد متفاوت است :v
– در کودکان زیر یک سال :سیستولیک – دوبرابر سن + 80 میلی لیتر جیوه
– درکودکان بین ا تا 8 سال : سیستولیک – 110- 80 میلی لیتر جیوه
– در بزرگسالان : سیستولیک – 140- 90 میلی لیتر جیوه
دیاستولیک – 90- 60 میلی لیتر جیوه
7. رنگ پوست:به مقدار خونی که از آن می گذرد و همچنین به رنگدانه هایی که در ضخامت
پوست قرار دارند بستگی دارد.تغییر رنگ پوست شامل رنگ پریدگی در اثر شوک ، غش،
حمله قلبی و ترس، کبود شدگی یا سیانوز در موارد خفگی یا بعضی مسمومیت ها و کمبود
اکسیژن می باشد.
8.مردمک چشم :مردمکها در افراد سالم در حالت طبیعی دارای حدود مرتب و اندازه کاملاَ
مساوی هستند.با نور زیاد تنگ و با نور کم گشاد می شوند.
مردمک های نقطه ای یا تنگ درمسمومیت بامواد مخدروخونریزی مغزی(درناحیه پلv
مغزی) و اغماء ایجاد می شود. مردمک های گشاد غیر طبیعی در مسمومیت با آمفتامین یا
کوکائین و مرگ مغزی دیده می شود.
* معاینه بالینی کامل( از فرق سر تا نوک پا ): بررسی تمام اعضای بدن بیمار با دودست
